ગુજરાતી સંગીત કવિતાઓ થકી હંમેશા સમૃદ્ધ રહ્યું છે. કવિતાઓનો એટલો વિશાળ ફલક છે આપણી પાસે કે આપણે ગુજરાતી કાવ્યસાહિત્યને જુદા જુદા યુગોમાં વિભાજીત કરી શકીએ! જલસો પર સાંભળો કાવ્યસાહિત્યનો એક શ્રેષ્ટ કાળ

Artists, Composers, Lyricists

ભાર્ગવ પુરોહિત (Bhargav Purohit)

ભાર્ગવ પુરોહિત એક  ખૂબ જાણીતા ગુજરાતી સંગીત દિગ્દર્શક છે, જેઓએ  મુખ્યત્વે ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગ માટે કામ કર્યું છે. તેઓ 2017 ના ગુજરાતી ચલચિત જે કૃષ્ણદેવ યાજ્ઞિક દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી,વિજયગીરી બાવા દ્વારા નિર્દેશિત   કરસનદાસ  પે એન્ડ યુઝમાં પણ યોગદાન આપ્યું હતું . તેમની 2018 ની રિલીઝમાં કોમેડી વાંઢા વિલાસ, છૂટી જાશે છક્કા, બેક બેન્ચર અને શુ થયુ શામેલ છે. તેમની 2019 ની રજૂઆતમાં શોર્ટ સર્કિટનો સમાવેશ થાય છે.

 

 

 

 

Read More
Artists, Lyricists

કાવ્ય જગતનો હીરો – હરિકૃષ્ણ પાઠક – (Harikrushna Pathak)

જન્મ બોટાદમાં થયો; 5 ઓગસ્ટ 1938નાં રોજ. જન્મસ્થળ બોટાદ જીલ્લાનું ભોળાદ ગામ. તેમનો પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ ‘સૂરજ કદાચ ઉગે’ 1974માં પ્રગટ થયો. તેમની કવિતાઓમાં ગ્રામ્યજીવન કઈ રીતે શહેરોની ઈંટોમાં ચણાઈ રહ્યું છે એની વાત અદ્ભુત રીતે આલેખાય છે. તેમણે સમકાલીન સમયનાં લોકગીતોનાં ઢાળ અને શબ્દોને લઈ તેમની કવિતાઓ લખી. મોરબંગલો (1988) તેમનો વાર્તા સંગ્રહ છે. ‘કોઈનું કંઈ ખોવાય છે’ (1981) તેમનો શીશુકાવ્યોનો સંગ્રહ છે અને ‘દોસ્તારની વાતો’ (1993) એ તેમનો બાળવાર્તાઓનો સંગ્રહ છે. તેમનેકુમાર સુવર્ણ ચંદ્રક (૧૯૬૭)ચંદ્રશેખર ઠક્કર પુરસ્કાર (૧૯૭૩), વિવેચક પુરસ્કાર (1984), જયંત પાઠક કવિતા પુરસ્કાર (૧૯૯૩) પુરસ્કારો મળ્યા હતા.

Read More
Artists, Lyricists

ગુજરાતી ભાષાના અદના ગઝલકાર: શ્યામ સાધુ (shyam sadhu )

શ્યામ સાધુનો જન્મ 15/06/1941ના રોજ થયો હતો. શ્યામ સાધુ ગુજરાતી ગઝલવિશ્વનું ખૂબ જ જાણીતું અને માનીતું નામ છે. તેમણે નવીનતમ રીતનો ઉપયોગ કર્યો અને ગઝલમાં વાતચીતની શૈલી પ્રયોજી. 1973માં તેમનો યાયાવરી કવિતાઓનો પ્રથમ સંગ્રહ પ્રકાશિત થયો હતો. તેઓને શેખાદમ આબુવાલા અને બાબા સાહેબ આંબેડકર એવોર્ડ એનાયત થયેલ છે.

તેઓનું અવસાન 16/12/2001ના રોજ થયું હતું.

 

 

Read More
Artists, Classics, Lyricists

કેશવ રાઠોડ (Keshav Rathod)

ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા કેશવ રાઠોડ એક ભારતીય ફિલ્મ દિગ્દર્શક, નિર્માતા અને પટકથાના લેખક છે, જેમ કે એકકો બાદશાહ, સમયચક્ર – ધ ટાઈમ સ્લોટ. તેમણે તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત હત્યા ફિલ્મથી કરી હતી. કેશવ રાઠોડે ફિલ્મ ચુંદડીની લાજ સાથે ફિલ્મ નિર્દેશન શરૂ કર્યું. ત્યાર બાદ તેમણે ૨૦૧૮માં “દિલ દોસ્તી લવ ઇન લાઇફ”નું દિગ્દર્શન કર્યું. તે ઉપરાંત “ચાંદો ઉગ્યો ચોકમા, અમર રહે તારો ચાંદલો, “ભાગ્યલક્ષ્મી” જેવી લોકપ્રિય ફિલ્મોમાં પણ કામ કર્યું છે.

Read More
Artists, Lyricists

ખૂબ જાણીતા કવિ: ડો. મુકુલ ચોક્સી (Mukul Choksi)

ભણતર અને સાહિત્યનો અદભુત સમન્વય ધરાવતા ડો. મુકુલ ચોક્સી એક શ્રેષ્ઠ ડોક્ટરની સાથે સાથે કવિ પણ છે. તેમણે છેલ્લા ૨૫ વર્ષમાં સુંદર ગઝલ, કવિતાઓ આપી છે. તેમને ૨૦૧૪માં કલાપી પુરસ્કાર અને ગુજરાત સાહિત્ય અકેડેમી લેખક પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમની ‘Human Mind’, કવિતાઓને સંગ્રહિત પુસ્તકો લખ્યાં છે.

Read More
Artists, Classics, Composers, Lyricists, Singers

રાષ્ટ્રીય શાયર: ઝવેરચંદ મેઘાણી (Zaverchand Meghani)

ઝવેરચંદ મેઘાણી એટલે ગુજરાતી સાહિત્યજગતનું શિરમોર નામ. આ ગુજરાતનું એક એવું વ્યક્તિત્વ છે જેમના માટે જેટલું લખવામાં આવે એટલું ઓછું છે. જેમને રાષ્ટ્રીય શાયર કહેવાયા એવા લોક લાડીલા લેખક, કવિ, ગાયક, પત્રકાર, સામાજિક સેવક જેવી અનેક પ્રતિભા ધરાવનાર આ મહાન હસ્તીઓમાંની એક છે. મેઘાણી સાહેબે લોકગીતો, કવિતાઓ, લોકવાર્તાઓ, સફરની વાર્તાઓ, નવલકથાઓ, ટૂંકી વાર્તાઓ, જીવનચરિત્ર વગેરે વગેરે જેવું લગભગ બધું જ લખ્યું છે. તેમને ઘણા બધા પુરસ્કારોથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. તેમની લોકપ્રિય કવિતાઓમાં આનો સમાવેશ થાય છે :
ચૌદ વર્ષની ચારણકન્યા, તારા નામમાં ઓ સ્વતંત્રતા, વેણીના ફૂલ, સિંધૂડો વગેરે..
અને તેમની જાણીતી વાર્તાઓમાં સમાવેશ થાય છે : ભાઈબંધી, દીકરાનો મારનાર, દીકરો, કરિયાવર, ગરાસણી, બુરાઈના દ્વાર પરથી, કડેડાટ, આખરે, જલ્લાદનું હૃદય, આઈ વગેરે વગેરે….

Read More
Artists, Lyricists

મૃદુ કવિ: ભાવેશ ભટ્ટ (Bhavesh Bhatt)

૨૫ વર્ષની ઉંમરથી લખવાનું શરૂ કરીને, ૨૦૦૩માં પ્રકાશિત થયેલ ગુજરતી ગઝલ માટે ખૂબ જાણીતા લેખકે  સરળ ભાષામાં વિચારતા કરી દે એવી ગઝલો લખીને ટ્રેડમાર્ક બનાવી દીધો છે. એમની ગઝલો વિષે ટિપ્પણી લખવાની જરૂર ભાગ્યે જ પડે. ભાવેશ ભટ્ટને  ૨૦૧૪માં શયદા પુરસ્કાર, ગુજરાત સમાચાર અને સમન્વય તરફથી રાવજી પટેલ પુરસ્કાર, તે ઉપરાંત કોલકત્તામાં યોજાયેલ ભાષા પરિષદમાં યુવા પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો છે.

 

Read More
Artists, Classics, Lyricists

વરિષ્ઠ સાહિત્યકાર : સ્નેહરશ્મિ (Snehrashmi)

  ઝીણાભાઈ રતનસિંહ સ્નેહરશ્મિ’ કવિવાર્તાકારનવલકથાકારનાટ્યકારચિત્રકાર, આત્મકથાકાર, સંપાદક હતા.  તેમનો જન્મ વલસાડ જિલ્લાના ચીખલીમાં થયો હતો. ૧૯૨૦માં મેટ્રિકનો અભ્યાસ અધૂરો છોડી અસહકારની લડતમાં સામેલ થયા. ૧૯૨૧માં ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાંથી વિનીત થયા. ૧૯૨૬માં ત્યાંથી રાજ્યશાસ્ત્ર વિષય સાથે સ્નાતક થયા. ૧૯૨૬-૧૯૨૮ દરમિયાન ત્યાં જ ઇતિહાસ અને રાજ્યશાસ્ત્રના અધ્યાપક બન્યા. ૧૯૩૨-૩૩માં બે -એક વર્ષ જેલવાસ કર્યો. ૧૯૩૪ મુંબઈમાં વિલેપાર્લેની રાષ્ટ્રિય શાળામાં આચાર્ય બન્યા. ૧૯૩૮માં શેઠ ચીમનલાલ નગીનદાસ વિદ્યાવિહાર, અમદાવાદમાં આચાર્ય અને નિયામક બન્યા. તેમને ૧૯૬૧માં ઉત્તમ શિક્ષક તરીકે રાષ્ટ્રપતિ એવોર્ડ પ્રાપ્ત થયો. ત્રણેકવાર ગુજરાત યુનિવર્સિટીના કાર્યકારી કુલપતિ બન્યા. ૧૯૭૨માં મદ્રાસમાં ભરાયેલ ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રમુખ બન્યા. ૧૯૬૭નો રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્ર્ક તેમજ ૧૯૮૫માં નર્મદચંદ્ર્ક પણ પ્રાપ્ત થયેલ છેગુજરાતી કવિતામાં જાપાનીઝ કાવ્ય હાઈકુના પ્રણેતા હતા. તેઓ પ્રમુખ કવિ, વાર્તાકાર, ચરિત્રકાર છે. સ્વાધીનતા, દેશભક્તિનો સૂર આરંભના કાવ્યોમાં પછી સૌન્દર્યાભિમુખ વલણ પ્રગટ થાય છે. જાપાની કાવ્યપ્રકાર હાઈકુને ગુજરાતીમાં સુપ્રતિષ્ઠિત કરી તેમણે ઐતિહાસિક પ્રદાન કર્યું છે. તેમની વાર્તાઓ વિશેષ રીતે ઉર્મિપ્રધાન અને જીવનમૂલ્યોને લક્ષ્ય કરનારી છે. ત્રણ ભાગમાં વિસ્તરેલી તેમની આત્મકથામાં તત્કાલીન રાજકીય અને સામાજિક પરિસ્થિતિઓનું ચિત્ર ઉપસે છે.

Read More
Artists, Lyricists

આજની પેઢીના પ્ર્ખ્યાત કવિ: મિલિંદ ગઢવી (Milind Gadhai)

મિલિંદ ગઢવી એ ગુજરાતી અને ઉર્દુ કવિતાઓ લખવા માટે જાણીતા છે. તેઓ જૂનાગઢના વાતની છે. મિલિન્દભાઈ ખાસ તો ગઝલ અને લઘુ કાવ્યો લખવા માટે જાણીતા છે, તેઓ ખૂબ સારા ગીતકાર પણ છે. તેમણે ગુજરાતી ફિલ્મ પ્રેમજી:રાઇઝ ઓફ વૉરિયર માટે ખૂબ સુંદર ગીત લખ્યું હતું ‘,મેં તો સૂરજને રોપ્યો છે’, જેના માટે તેમને 15મો ટ્રાન્સમિડિયા એવોર્ડ પણ મળ્યો હતો. અને એના પછી તો ઘણી બધી ગુજરાતી ફિલ્મ્સ માટે તેમણે ગીતો લખ્યા છે. તેઓ એક કવિની સાથે સાથે ખૂબ સારા સંચાલક પણ છે. અને તેમના અવાજમાં તેમની ઘણી બધી કવિતાઓ, ગઝલો, લઘુકાવ્યો ‘જલસો’ એપમાં સમાવેલી છે. 

Read More
Artists, Classics, Lyricists

પ્રખ્યાત કવિ: હરિકૃષ્ણ પાઠક (Harikrishna Pathak)

તેઓ મુખ્યત્વે કવિ તરીકે પ્રખ્યાત થયા છે. હરિકૃષ્ણ પાઠ્ક્નો જન્મ બોટાદ (જિ. ભાવનગર)માં થયો છે. તેમનું વતન ભોળાદ (જિ. અમદાવાદ)માં છે. ૧૯૫૬માં મૅટ્રિક અને ૧૯૬૧માં ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી બી.એસસી ત્યારબાદ ૧૯૬૧-૬૨ સોનગઢ (જિ. ભાવનગર)માં શિક્ષક બન્યા. ૧૯૬૩થી ગુજરાત રાજ્યના સચિવાલયમાં મહેસૂલ વિભાગમાં પહેલાં મદદનીશ તે પછીથી વિભાગીય અધિકારી બન્યા. ૧૯૬૭મા કાવ્યસર્જન માટે તેમને સુવર્ણચંદ્રક પ્રાપ્ત થયો. સૂરજ કદાચ ઊગે’ (૧૯૭૪) એ પ્રથમ સંગ્રહથી કવિ તરીકે એમણે ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ગીત, ગઝલ અને અછાંદસ સ્વરૂપનાં આ કાવ્યોમાં સાતમા-આઠમા દાયકાની કવિતાનાં ધ્યાનપાત્ર વલણો જોવા મળે છે. ગ્રામ્ય જીવન અને તેમાં રહેલી નૈસર્ગિકતા નગરજીવનની યાંત્રિક અને કૃતક વ્યવસ્થામાં ખોવાઈ ગઈ છે એની વેદના અહીં વિશેષરૂપે વ્યક્ત થઈ છે. કવિની શૈલી એમના સમકાલીન સૌરાષ્ટ્રના કવિઓની જેમ જૂનાં લોકગીતોના ઢાળ અને ભાષાના સંસ્કાર ઝીલતી જોવાય છે. અડવાપચીસી’ (૧૯૮૪)નાં કાવ્યોમાં અડવાના કાલ્પનિક પાત્ર દ્વારા કવિએ માનવસ્વભાવની કેટલીક વિકૃતિઓની હળવી મજાક ઉડાવી છે. કોઈનું કંઈ ખોવાય છે’ (૧૯૮૧) એ એમનો શિશુકાવ્યોનો સંગ્રહ છે. ગુલાબી આરસની લગ્ગી’ (૧૯૭૯), ‘નૂતન ગુજરાતમાં ધારાવાહી પ્રગટ થયેલી કિશોરજીવનની પ્રસંગકથાઓ છે. મોરબંગલો’ (૧૯૮૮) એમનો વાર્તાસંગ્રહ છે. નગર વસે છે’ (૧૯૭૮) એ બૃહસ્પતિ સભાના કવિમિત્રોનાં કેટલાંક ચૂંટેલાં પ્રગટ-અપ્રગટ કાવ્યોનું એમણે આપેલું સંપાદન છે.