Read More
Artists, Classics, Composers, Gazal, Singers

સ્વરકાર, ગાયક – પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય : (Purushottam Upadhyay)

સ્વરકાર શ્રી પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય એક એવું વ્યક્તિત્વ છે કે જેમના સ્વરાંકનો ગાઈ ગાઈને લોકોએ પોતાની એક ગાયક તરીકેની ઓળખ ઉભી કરી શક્યા છે. તેમના સ્વરાંકનો ખૂબ જ સુંદર હોય છે. તેઓ ગાયક પણ એટલા જ ઉત્તમ છે, તેમના ઘેઘૂર અવાજમાં અમુક ગઝલ સાંભળવી એતો સુકુન આપે એવી વાત છે. હાલના ઘણા ગુજરાતી ગાયકો તો એમના પાસેથી ગીતો શીખ્યા છે અને એમના જ સ્વરાંકનો ગાતા હોય છે. તેમના જાણીતા સ્વરાંકનોમાં આ શું પ્રગટ્યું છે મારામાં, આભને ઘડૂલે, અચકો મચકો, અમથી અમથી, અમે એવા છીએ, બસ એટલી સમજ મને, ધેનુકાની આંખોમાં.. જેવા અનેક સ્વરાંકનો એમના નામે બોલે છે જે બધા જ એક એકથી ચડિયાતા છે. મૂળે પુરુષોત્તમ ભાઈ સુગમ સંગીત અને કાવ્ય સંગીતને ચાહનાર અને માણનાર છે. તેમની 2 દીકરીઓ વિરાજ-બીજલ પણ આ જ ક્ષેત્રમાં છેલ્લા 20 વર્ષોથી ગુજરાતી સંગીતને પ્રસ્તુત કરતા આવ્યા છે. ખુદ પુરુષોત્તમ ભાઈ પણ છેલ્લા 4-5 દાયકાઓથી ગુજરાતી સંગીતને દેશ વિદેશમાં પ્રસ્તુત કરતા આવ્યા છે.

Read More
Artists, Classics, Singers

પ્રભાવશાળી ગાયક – મોહમ્મદ રફી : Mohammed Rafi

મોહમ્મદ રફીનો જન્મ 24 ડિસેમ્બર 1924માં થયો હતો. તેમણે 5 રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર અને 6 ફિલ્મફેર પુરસ્કાર જીત્યા હતા. 1967માં ભારત સરકાર દ્વારા તેમને પદ્મશ્રીથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. તેમણે 26,000થી વધુ ફિલ્મી ગીતો ગાયા હતા. તેમના ગીતોમાં શાસ્ત્રીય ગીતોથી માંડીને ભક્તિગીતો, વીરશ્રૃંગારરસ, કવ્વાલીઓથી માંડીને ગઝલો, અને ભજનો તેમજ ધીમી ગતિની ધૂનો અને મસ્તીભર્યા ગીતો સામેલ હતા. હિન્દી અને ઉર્દુ પર તેમની મજબૂત પકડ હતી અને પ્રભાવશાળી ક્ષમતા હતી છત્તા તેમણે ગુજરાતી ગીતો પણ એટલી જ સુંદર રીતે ગાયા છે અને ગુજરાતી પ્રજાને તેમના અવાજમાં ગઝલ સાંભળાવાની મજા પડે છે. તેમણે ઘણી ભારતીય ભાષાઓ જેવી કે હિન્દી, કોકંણી, ઉર્દૂ, ભોજપુરી, ઉડિયા, પંજાબી, બંગાળી, મરાઠી, સિંધી, કન્નડ, તેલુગુ, મઘી, મૈથિલી, આસામી અને ગુજરાતી જેવી ભાષાઓમાં ગીતો ગાયા હતા. તેમણે કેટલાક અંગ્રેજી, પર્શિયન, સ્પેનિશ અને ડચ ગીતો પણ રેકોર્ડ કર્યા હતા. આમ બધી જ ભાષાઓમાં ગીતો ગાઈને તેમણે પોતાના ઘેઘૂર અવાજની સુંદર છાપ છોડી છે. તેમના અવાજમાં પોપ્યુલર થયેલા ગુજરાતી ગીતોમાં દિવસો જુદાઈના જાય છે…, કહું છું જવાનીને.., નયન ચકચૂર છે…, વિધિએ લખેલી વાત…, નજર તમારી…, દેવોમાં તું મહાદેવ.. જેવા અદભુત્ત ગીતોનો સમાવેશ થાય છે.

Artists, Gazal, Singers

ગઝલ કાર્યક્રમોનો નવો ચીલો – મનહર ઉધાસ – (Manhar Udhas)

જેમણે ગુજરાતી ગઝલ કાર્યક્રમોને એક નવો ઓપ આપ્યો એવા ગાયક-સ્વરકાર મનહર ઉધાસ 13th May, 1945નાં રોજ ગુજરાતનાં સાવરકુંડલામાં જન્મ્યા. Mechanial Engineeringનો અભ્યાસ પૂરો કર્યા પછી તેઓ નોકરીની શોધમાં મુંબઈ shift થયા. તેમનાં મોટા ભાઈ જે મુંબઈમાં ગુજરાતી ફિલ્મ બનાવી રહ્યા હતા તેમણે તેમની ઓળખાણ કલ્યાણજી-આનંદજી સાથે કરાવી. બાળપણથી જ સંગીતમાં રસ ધરાવતા મનહર કલ્યાણજી-આનંદ્જીને ગીતો record કરવામાં મદદ કરતા. એક વાર એવું બન્યું કે એક ગીતનાં recording માટે ગાયક મુકેશ તાત્કાલિક હાજર ન થઈ શકવાથી નક્કી થયું કે મનહર ઉધાસનાં અવાજમાં આ ગીત record કરવામાં આવે જેને પછીથી મુકેશ તેમનાં સ્વરમાં ગાશે. પરંતુ, જયારે મુકેશે આ ગીત સાંભળ્યું ત્યારે તેમણે કહ્યું કે,”મનહરે આ ગીત perfect ગયું છે! મારે આને નવેસરથી ગાવાની જરૂર નથી.” ફિલ્મમાં ગીત મનહર ઉધાસનાં જ અવાજમાં ગયું અને superhit થઈ ગયું. ફિલ્મ હતી 1969ની ‘વિશ્વાસ’ અને ગીતનું નામ હતું ‘આપ સે હમ કો બિછડે હુએ એક ઝમાના બીત ગયા’. તેમણે 1969થી 2017 સુધી સતત films/music albums પોતાનો કંઠ આપ્યો. તેમની લોકપ્રિય રચનાઓ ‘નયનને બંધ રાખીને’, ‘જયારે પ્રણયની જગમાં’, ‘માણસ ન થઈ શક્યો તો’, ’કંકોતરી’ વગેરે છે. લોકપ્રિય ગઝલ ગાયક પંકજ ઉધાસનાં તેઓ ભાઈ છે.

Read More
Artists, Classics, Composers, Devotional, Light Vocal

સુગમ સંગીતનો સૂર – રાસબિહારી દેસાઈ (Rasbihari Desai)

જેમને રાસભાઈના લાડકા નામે ઓળખવામાં આવે છે. તેમનો જન્મ 25 જૂન 1925ના રોજ પાટણ ખાતે થયો હતો. રાસબિહારી દેસાઈ ખુબ જ જાણીતા સ્વરકાર અને ગાયક છે. વિસનગરના નાગર એવા રાસભાઇના લોહીમાં જ સંગીત હતું. તેમના દાદીમાં સારુ ગાતા હતા. તેમના પિતા પાટણના અગ્રણી સ્વાતંત્ર સેનાની હતા. માતાનું નાની વયે અવસાન થતાં તેમના ફોઇ દ્વારા ઉછેર. તેમના જીવનઘડતરમાં તેમના ફોઇનો મોટો ફાળો છે. તેમના પત્ની વિભા દેસાઈ પણ ખુબ જ જાણીતા ગાયિકા અને તેમને અનેક યુગલગીતો સાથે ગયા છે. તેમને કાશીનો દિકરો, હોથલ પદમણી, લીલુડી ધરતી જેવી ફિલ્મોમાં સંગીત આપ્યું છે. તેમનું મૃત્યુ ૭ ઓક્ટોબર -૨૦૧૨ના દિવસે અમદાવાદમાં થયેલું.

Artists, Classics, Samanvay, Singers

સુગમ સંગીતનું અમૂલ્ય રતન – સુધા દિવેટિયા – (Sudha Divetia)

ગુજરાતી સુગમ સંગીતનાં stalwart સ્વ. શ્રી ક્ષેમુ દિવેટિયાનાં પત્ની સુધા દિવેટિયા ગુજરાતી સંગીત માટે કોઈ અમૂલ્ય રતન કરતાં ઓછા નથી. તેમનું ‘સખી મુને વ્હાલો રે’ ગુજરાતી સુગમ સંગીતનું અવિસ્મરણીય ગીત છે.

Artists, Light Vocal, Samanvay, Singers

એક જ સૂરની બે બહેનો – વિરાજ – બિજલ ઉપાધ્યાય – (Viraj – Bijal Upadhyay)

સિદ્ધ પિતાની બે લાડકી દીકરીઓ નાનપણથી જ સંગીત શીખતા શીખતા મોટી થઈ. પિતા શ્રી પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાયએ બંને દીકરીઓને સાથે જ સંગીત શીખવતા અને આ બંને બહેનોનો અવાજ જાણે એક જ સ્વર હોય તેમ ગીતમાં સંભળાતો. તેમનાં અવાજમાં ‘એક કાચી સોપારીનો કટકો’, ‘મોર ટહુકા કરે’, ‘ઝીણા ઝીણા રે આંખેથી’, ‘હજુ રસભર રાત તો’ ગીતો લોકપ્રિય છે. તેમણે baby Viraj અને bay Bijal તરીકે પણ ચાંદની નામની ગુજરાતી ફિલ્મમાં ‘અડુલો દડુલો સોનાનો ઘડુલો’ ગીત ગયું છે.

Read More
Artists, Classics, Singers

સંગીતનો અદ્વિતિય સ્વર – ગીતા દત્ત – (Geeta Dutt)

મૂળ નામ ગીતા ઘોષ રોય ચૌધરી અને ઉમદા ફિલ્મસર્જક ગુરુ દત્ત સાથેનાં લગ્ન પછી વધુ જાણીતું થયેલું નામ એ ગીતા દત્ત. હિંદી-બંગાળી ફિલ્મોમાં તો ગયું જ સાથે સાથે ગુજરાતી ફિલ્મોમાં પણ કેટલાંક iconic songs આપ્યા. જેમાં ‘ઓ ભાભી તમે થોડા થોડા થાઓ વરણાગી’, ‘મુને કેડ કાંટો વાગ્યો’, ‘અચકો મચકો કાં’રેલી’, ‘અમારી નજર જ્યાં તમારા ભણી થઈ’, ‘તાળીઓનાં તાલે’ જેવા ગીતો છે. તેમણે સમકાલીન સ્વરકારો અવિનાશ વ્યાસ, અજીત મર્ચન્ટ, દિલીપ ધોળકિયા સાથે પણ કામ કર્યું. તેમની ઉલ્લેખનીય ફિલ્મો ‘મંગળફેરા’, ‘કરિયાવર’, ‘નણંદ ભોજાઈ’ છે.

Read More
Artists, Composers, Singers

નોખી ભાત અને મિજાજના સ્વરકાર અને ગાયક : અમર ભટ્ટ (Amar Bhatt)

અમર ભટ્ટ ખૂબ જાણીતા સ્વરકાર અને ગાયક છે. વ્યવસાયે તેઓ વકીલ છે, પરંતુ કાવ્ય અને સંગીત તેમનાં રસનો વિષય છે. અને જુદા જુદા કવિઓના કાવ્ય સંપુટોના તેમણે સ્વરાંકન કર્યા છે. જેવાં કે, રમેશ પારેખ, ઉમાશંકર જોશી, મરીઝ…

 

Read More
Artists, Singers

સ્માર્ટ, ટેલેન્ટેડ અને પાક્કી ગુજ્જુ સિંગર: ઐશ્વર્યા મજમુદાર (Aishwarya Majmudar)

૩ જ વર્ષની ઊંમરે ઐશ્વર્યાએ સંગીતની તાલીમ લેવાની શરુઆત કરી. ૭ વર્ષની વયે ઝી ‌‌- સારેગમાપા માં ભાગ લીધો હતો. ઐશ્વર્યાએ 11 વર્ષની ઉંમરે નાગપુરમાં સૌપ્રથમ સોલો કોન્સર્ટ કર્યો હતો અને તેણે ભારત અને વિદેશમાં અનેક સોલો કોન્સર્ટ કર્યા છે. 5 મી એપ્રિલ, 2008 ના રોજ અમૂલ સ્ટાર વોઈસ ઓફ ઈન્ડિયા  દ્વારા પ્ર્સ્તુત “છોટે ઉસ્તાદ”ની વિજેતા રહી ચૂકી છે, ઐશ્વર્યાને “શાહુ મોદક એવોર્ડ, “પાવર-100” અને “સંગીત રત્ન” એનાયત કરવામાં આવેલ છે. ગુજરાતની ગરબા ક્વીન તરીકે જાણીતી ઐશ્વર્યાએ “આ સફર” , “ભીના ભીના” જેવી અદભૂત રચનાઓ આપી છે. ઐશ્વર્યાના અવાજમાં ઘણા બધા ગીતો રેકોર્ડ થયેલા છે, એમાંના કેટલાક ગીતો જલસો ઍપમાં અવેઇલેબલ છે. અને અમારી જલસોની જીંગલ પણ તેણે જ ગાઈ છે, જે જલસોમાં સૌથી વધુ વાર સંભળાયેલ ટ્રેક છે. 

 

Read More
Artists, Classics, Composers, Lyricists

સૂર-શબ્દનું સરનામું: અવિનાશ વ્યાસ (Avinash Vyas)

અવિનાશ વ્યાસ બહુ જ જાણીતા સંગીતકાર,ગીતકાર અને ગાયક હતા.તેમણે 190 વધુ ફિલ્મોમાં સંગીત આપ્યું છે. તેઓ 25 વખત શ્રેષ્ઠ ગીતકાર અને શ્રેષ્ઠ સંગીત માટે ગુજરાત સ્ટેટ ફિલ્મ પુરસ્કાર વિજેતા રહી ચુક્યા છે. તેમને ભારત સરકાર દ્વારા 1970 માં પદ્મશ્રી એનાયત કરવામા અવ્યો હતો. અવિનાશ વ્યાસ તેમની કારકિર્દી દરમિયાન હિન્દી અને ગુજરાતી ફિલ્મો માટે 1200 કરતાં વધુ ગીતો માટે સંગીતકાર રહી ચુક્યા છે અને નોનફિલ્મી સહિત તો તેઓનુ યોગદાન 1૦૦૦૦  ગીતો કરતા પણ વધારે છે.