Read More
Artists, Classics, Composers, Light Vocal, Singers

સુગમ સ્વરકાર – ઉદય મઝુમદાર : (Uday Mazumdar)

ઉદય મઝુમદાર એ સ્વરકાર અને ગાયક છે. તેઓ નીનુ મઝુમદાર અને કૌમુદી મુનશીના સુપુત્ર છે, એતો એક સામાન્ય ઓળખાણ એટલા માટે કારણકે ઉદય ભાઈએ પહેલેથી જ પોતાના ઘરમાં એક સંગીતમય વાતાવરણ જ જોયું છે. ઉદયભાઈ ઘણી હિન્દી ધારાવાહિક, ગુજરાતી હિન્દી નાટકો, ફિલ્મ્સ માટે પોતાનું સંગીત આપી ચુક્યા છે. ગુજરાતી સુગમ સંગીતમાં તેમનું ખાસ્સું મોટું યોગદાન રહ્યું છે કારણકે તેમણે પોતાના નવા સ્વરાંકનો તો આપ્યા જ છે પણ તેઓ તેમના પિતા નીનુ મઝુમદારના સ્વરાંકનો પણ અનેક સ્ટેજ શૉઝમાં ગાતા આવ્યા છે. ઉદયભાઈના જાણીતા ગીતો અને સ્વરાંકનોમાં આ મન પાંચમના મેળામાં, કોઈ આઘે આઘેથી વેણુ વાય છે, આ રંગભીના ભમરાને, અલ્લક મલ્લક, લેવા ગયો જો પ્રેમ, મારા સાયબાની પાઘડીયે, રક્ષા કરો જગદંબા ભવાની જેવા ગીતોનો સમાવેશ થાય છે. ઉદયભાઈ જલસોના ખૂબ પોપ્યુલર કાર્યક્રમ જલસો લાઈવ જેમિંગમાં આવી ચુક્યા છે, તે એપિસોડના ગીતો જલસો એપમાં સમાવેલ છે.

Artists, Composers, Devotional

શ્યામલ-સૌમિલ સ્વરકાર બેલડીમાંના એક – સૌમિલ મુન્શી : (Saumil Munshi)

સૌમિલ મુન્શીનો જન્મ 5 સપ્ટેમ્બર 1960માં થયો હતો, તેમની આ લગભગ 60 વર્ષની કારકિર્દીમાં 40એક વર્ષોથી તો તેઓ ગુજરાતી સંગીત માટે અને ગુજરાતી સંગીત સાથે ખૂબ જ સક્રિય છે. સૌમિલ મુન્શી અને શ્યામલ મુન્શી બંને ભાઈઓએ ભેગા મળીને એટલા બધા ગુજરાતી ગીતો, કવિતાઓ, ગઝલ, અછાંદશને સ્વરબદ્ધ કર્યા છે અને હજુ કરતા જ રહે છે. તેઓ વર્ષોથી સુગમ સંગીતના કાર્યક્રમો કરે છે જેમાં તેઓએ લગભગ બધા જ જાણ્યા અજાણ્યા સિંગર્સ પાસે ગવડાવ્યું છે. સૌમિલ ભાઈને મૂળે જ પહેલેથી ગુજરાતી સાહિત્યમાં રૂચિ હોવાને લીધે તેઓ કેટલાય કવિઓની કવિતાઓ સાંભળતા અને વાંચતા આવ્યા છે, ઘણી કવિતાઓ તો તેમને યાદ રહી ગઈ છે. એટલે તેમની સંગીત માટેની સમજ કેટલી હશે એનો અંદાજો લગાવી જ શકાય છે. સૌમિલ ભાઈના પત્ની પણ ખૂબ સારા સિંગર છે, આરતી મુન્શી. અને એટલે જ તેમના કાર્યક્રમોમાં શ્યામલ-સૌમિલ ના કોઈ પણ પ્રોગ્રામમાં આરતીબેન જ લીડ સિંગર તરીકે હોય.

Read More
Artists, Classics, Composers, Gazal, Singers

સ્વરકાર, ગાયક – પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય : (Purushottam Upadhyay)

સ્વરકાર શ્રી પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય એક એવું વ્યક્તિત્વ છે કે જેમના સ્વરાંકનો ગાઈ ગાઈને લોકોએ પોતાની એક ગાયક તરીકેની ઓળખ ઉભી કરી શક્યા છે. તેમના સ્વરાંકનો ખૂબ જ સુંદર હોય છે. તેઓ ગાયક પણ એટલા જ ઉત્તમ છે, તેમના ઘેઘૂર અવાજમાં અમુક ગઝલ સાંભળવી એતો સુકુન આપે એવી વાત છે. હાલના ઘણા ગુજરાતી ગાયકો તો એમના પાસેથી ગીતો શીખ્યા છે અને એમના જ સ્વરાંકનો ગાતા હોય છે. તેમના જાણીતા સ્વરાંકનોમાં આ શું પ્રગટ્યું છે મારામાં, આભને ઘડૂલે, અચકો મચકો, અમથી અમથી, અમે એવા છીએ, બસ એટલી સમજ મને, ધેનુકાની આંખોમાં.. જેવા અનેક સ્વરાંકનો એમના નામે બોલે છે જે બધા જ એક એકથી ચડિયાતા છે. મૂળે પુરુષોત્તમ ભાઈ સુગમ સંગીત અને કાવ્ય સંગીતને ચાહનાર અને માણનાર છે. તેમની 2 દીકરીઓ વિરાજ-બીજલ પણ આ જ ક્ષેત્રમાં છેલ્લા 20 વર્ષોથી ગુજરાતી સંગીતને પ્રસ્તુત કરતા આવ્યા છે. ખુદ પુરુષોત્તમ ભાઈ પણ છેલ્લા 4-5 દાયકાઓથી ગુજરાતી સંગીતને દેશ વિદેશમાં પ્રસ્તુત કરતા આવ્યા છે.

Artists, Classics, Composers

સુરીલા સ્વરકાર – દક્ષેશ ધ્રુવ : (Dakshesh Dhruv)

દક્ષેશ ધ્રુવ વ્યવસાયે મૂળે વકીલ અને મુંબઈના વતની. અને વકીલાતની સાથે સાથે તેઓ ખૂબ સારા સ્વરકાર પણ હતા. એમણે સ્વરબધ્ધ કરેલા કેટલાક પ્રચલિત ગુજરાતી ગીતો છે જેની સફળતા અને લોકપ્રિયતાનો વ્યાપ લોકગીતોની લગોલગ પહોંચી ગયો છે એમ કહી જ શકાય. ‘થંભલીનો ટેકો ને ઓસરીની કોર’, ‘ગોકુળમાં કોકવાર આવો તો કાન’, ‘કાનુડાને બાંધ્યો છે હીરના દોરે’ વગેરે સ્વરાંકનો તેમના ખૂબ જ જાણીતા સ્વરાંકનોમાંના છે. કવિના શબ્દો પૂરેપૂરા આત્મસાત કરી એના ભાવને અનુરૂપ સ્વરાંકન કરવું એ એમની સૌથી વિશિષ્ટ શૈલી હતી. એમનું સ્વરાંકન સાંભળ્યા પછી કદાચ કવિને પણ પોતાનું કાવ્ય વધુ ગમી જાય એવું પણ બનતું.

Artists, Classics, Devotional, Folk, Singers

લોક સંગીતનો અવાજ – ઇસ્માઇલ વાલેરા : (Ismail Valera)

એક સમયનો એવો જાણ્યો અજાણ્યો લોક સંગીત કે ભજનનો અવાજ કે જે સારેગામાની મોટી ડિસ્કમાં જ સચવાયેલો અથવા સાંભળવા મળતો, ઇસ્માઇલ વાલેરા પોતે માત્ર ગાયક જ નહિ પણ સ્વરકાર પણ હતા. તેમના અવાજમાં રેકોર્ડ થયેલા ગીતો પાપ તારું, ઓધાજી મારા વ્હાલાને, નટવર નાનો રે, કાનુડો શું જાણે મારી પ્રીત, કાળજા કેરો કટકો મારો જેવા ઘણા પ્રખ્યાત થયા છે. અને આ બધા જ ગીતો જલસો એપ્લિકેશનમાં ઉપલબ્ધ છે.

Artists, Composers, Film Music

ફિલ્મ સંગીતની શ્રેષ્ઠતમ સ્વરકાર બેલડી – કલ્યાણજી – આનંદજી – (Kalyanji-Anandji)

કચ્છથી મુંબઈ સ્થળાંતરિત થયેલાં કરિયાણાનાં વ્યાપારી વીરજી શાહનાં કુટુંબનાં બે દીકરામાં મોટોભાઈ કલ્યાણજી (30 June 1928) અને નાનો ભાઈ આનંદજી (2 March 1933) નાનપણથી જ સંગીતનો અભ્યાસ કરવા લાગ્યા હતા. રસપ્રદ બાબત એ છે કે તેમનાં સંગીતનાં શિક્ષક તેમને એટલા માટે સંગીત શીખવતા જેથી વીરજી શાહને ત્યાંથી ખરીદેલી વસ્તુઓનાં bill ભરી શકે! અને એ રીતે ભારતીય ફિલ્મ જગતે તેની શ્રેષ્ઠ સ્વરકાર બેલડી મેળવી. જેમણે 250થી વધુ ફિલ્મોમાં સાથે કામ કર્યું; જેમાંની 17 golden અને jubilee 39 silver jubilee રહી ચૂકી હતી. તેમણે મનહર ઉધાસ, અનુરાધા પૌડવાલ, કુમાર સાનુ, અલ્કા યાજ્ઞિક, સાધના સરગમ, સપના મુખર્જી, ઉદિત નારાયણ, સુનિધિ ચૌહાણ જેવા ગાયકોને તાલિમ આપી અને તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત પણ આ સ્વરકાર બેલડીએ કરાવડાવી. કલ્યાણજી-આનંદજીએ તેમનાં વતનને પણ એટલો જ પ્રેમ કર્યો. ‘અખંડ સૌભાગ્યવતી’, ‘કંકુ પગલાં’, ‘કુળવધુ’ જેવી ફિલ્મોમાં તેમણે સંગીત આપ્યું અને ‘નજરનાં જામ છલકાવીને’, ‘નયનને નયન મળે જ્યાં’, ‘મારા તે ચિત્તનો ચોર’, ‘મને ઘેલી ઘેલી જોઈ’, ‘મૈત્રી ભાવનું પવિત્ર ઝરણું’ વગેરે ગીતો ગુજરાતી ફિલ્મ જગતને આપ્યા.

Artists, Gazal, Singers

ગઝલ કાર્યક્રમોનો નવો ચીલો – મનહર ઉધાસ – (Manhar Udhas)

જેમણે ગુજરાતી ગઝલ કાર્યક્રમોને એક નવો ઓપ આપ્યો એવા ગાયક-સ્વરકાર મનહર ઉધાસ 13th May, 1945નાં રોજ ગુજરાતનાં સાવરકુંડલામાં જન્મ્યા. Mechanial Engineeringનો અભ્યાસ પૂરો કર્યા પછી તેઓ નોકરીની શોધમાં મુંબઈ shift થયા. તેમનાં મોટા ભાઈ જે મુંબઈમાં ગુજરાતી ફિલ્મ બનાવી રહ્યા હતા તેમણે તેમની ઓળખાણ કલ્યાણજી-આનંદજી સાથે કરાવી. બાળપણથી જ સંગીતમાં રસ ધરાવતા મનહર કલ્યાણજી-આનંદ્જીને ગીતો record કરવામાં મદદ કરતા. એક વાર એવું બન્યું કે એક ગીતનાં recording માટે ગાયક મુકેશ તાત્કાલિક હાજર ન થઈ શકવાથી નક્કી થયું કે મનહર ઉધાસનાં અવાજમાં આ ગીત record કરવામાં આવે જેને પછીથી મુકેશ તેમનાં સ્વરમાં ગાશે. પરંતુ, જયારે મુકેશે આ ગીત સાંભળ્યું ત્યારે તેમણે કહ્યું કે,”મનહરે આ ગીત perfect ગયું છે! મારે આને નવેસરથી ગાવાની જરૂર નથી.” ફિલ્મમાં ગીત મનહર ઉધાસનાં જ અવાજમાં ગયું અને superhit થઈ ગયું. ફિલ્મ હતી 1969ની ‘વિશ્વાસ’ અને ગીતનું નામ હતું ‘આપ સે હમ કો બિછડે હુએ એક ઝમાના બીત ગયા’. તેમણે 1969થી 2017 સુધી સતત films/music albums પોતાનો કંઠ આપ્યો. તેમની લોકપ્રિય રચનાઓ ‘નયનને બંધ રાખીને’, ‘જયારે પ્રણયની જગમાં’, ‘માણસ ન થઈ શક્યો તો’, ’કંકોતરી’ વગેરે છે. લોકપ્રિય ગઝલ ગાયક પંકજ ઉધાસનાં તેઓ ભાઈ છે.

Read More
Artists, Classics, Composers, Devotional, Light Vocal

સુગમ સંગીતનો સૂર – રાસબિહારી દેસાઈ (Rasbihari Desai)

જેમને રાસભાઈના લાડકા નામે ઓળખવામાં આવે છે. તેમનો જન્મ 25 જૂન 1925ના રોજ પાટણ ખાતે થયો હતો. રાસબિહારી દેસાઈ ખુબ જ જાણીતા સ્વરકાર અને ગાયક છે. વિસનગરના નાગર એવા રાસભાઇના લોહીમાં જ સંગીત હતું. તેમના દાદીમાં સારુ ગાતા હતા. તેમના પિતા પાટણના અગ્રણી સ્વાતંત્ર સેનાની હતા. માતાનું નાની વયે અવસાન થતાં તેમના ફોઇ દ્વારા ઉછેર. તેમના જીવનઘડતરમાં તેમના ફોઇનો મોટો ફાળો છે. તેમના પત્ની વિભા દેસાઈ પણ ખુબ જ જાણીતા ગાયિકા અને તેમને અનેક યુગલગીતો સાથે ગયા છે. તેમને કાશીનો દિકરો, હોથલ પદમણી, લીલુડી ધરતી જેવી ફિલ્મોમાં સંગીત આપ્યું છે. તેમનું મૃત્યુ ૭ ઓક્ટોબર -૨૦૧૨ના દિવસે અમદાવાદમાં થયેલું.

Artists, Light Vocal, Samanvay, Singers

એક જ સૂરની બે બહેનો – વિરાજ – બિજલ ઉપાધ્યાય – (Viraj – Bijal Upadhyay)

સિદ્ધ પિતાની બે લાડકી દીકરીઓ નાનપણથી જ સંગીત શીખતા શીખતા મોટી થઈ. પિતા શ્રી પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાયએ બંને દીકરીઓને સાથે જ સંગીત શીખવતા અને આ બંને બહેનોનો અવાજ જાણે એક જ સ્વર હોય તેમ ગીતમાં સંભળાતો. તેમનાં અવાજમાં ‘એક કાચી સોપારીનો કટકો’, ‘મોર ટહુકા કરે’, ‘ઝીણા ઝીણા રે આંખેથી’, ‘હજુ રસભર રાત તો’ ગીતો લોકપ્રિય છે. તેમણે baby Viraj અને bay Bijal તરીકે પણ ચાંદની નામની ગુજરાતી ફિલ્મમાં ‘અડુલો દડુલો સોનાનો ઘડુલો’ ગીત ગયું છે.

Read More
Artists, Composers, Singers

નોખી ભાત અને મિજાજના સ્વરકાર અને ગાયક : અમર ભટ્ટ (Amar Bhatt)

અમર ભટ્ટ ખૂબ જાણીતા સ્વરકાર અને ગાયક છે. વ્યવસાયે તેઓ વકીલ છે, પરંતુ કાવ્ય અને સંગીત તેમનાં રસનો વિષય છે. અને જુદા જુદા કવિઓના કાવ્ય સંપુટોના તેમણે સ્વરાંકન કર્યા છે. જેવાં કે, રમેશ પારેખ, ઉમાશંકર જોશી, મરીઝ…