Read More
Artists, Classics, Composers, Gazal, Singers

સ્વરકાર, ગાયક – પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય : (Purushottam Upadhyay)

સ્વરકાર શ્રી પુરુષોત્તમ ઉપાધ્યાય એક એવું વ્યક્તિત્વ છે કે જેમના સ્વરાંકનો ગાઈ ગાઈને લોકોએ પોતાની એક ગાયક તરીકેની ઓળખ ઉભી કરી શક્યા છે. તેમના સ્વરાંકનો ખૂબ જ સુંદર હોય છે. તેઓ ગાયક પણ એટલા જ ઉત્તમ છે, તેમના ઘેઘૂર અવાજમાં અમુક ગઝલ સાંભળવી એતો સુકુન આપે એવી વાત છે. હાલના ઘણા ગુજરાતી ગાયકો તો એમના પાસેથી ગીતો શીખ્યા છે અને એમના જ સ્વરાંકનો ગાતા હોય છે. તેમના જાણીતા સ્વરાંકનોમાં આ શું પ્રગટ્યું છે મારામાં, આભને ઘડૂલે, અચકો મચકો, અમથી અમથી, અમે એવા છીએ, બસ એટલી સમજ મને, ધેનુકાની આંખોમાં.. જેવા અનેક સ્વરાંકનો એમના નામે બોલે છે જે બધા જ એક એકથી ચડિયાતા છે. મૂળે પુરુષોત્તમ ભાઈ સુગમ સંગીત અને કાવ્ય સંગીતને ચાહનાર અને માણનાર છે. તેમની 2 દીકરીઓ વિરાજ-બીજલ પણ આ જ ક્ષેત્રમાં છેલ્લા 20 વર્ષોથી ગુજરાતી સંગીતને પ્રસ્તુત કરતા આવ્યા છે. ખુદ પુરુષોત્તમ ભાઈ પણ છેલ્લા 4-5 દાયકાઓથી ગુજરાતી સંગીતને દેશ વિદેશમાં પ્રસ્તુત કરતા આવ્યા છે.

Read More
Artists, Classics, Devotional, Folk, Garba, Singers

લોક સંગીતનું પોપ્યુલર નામ – પ્રફુલ્લ દવે : (Prafull Dave)

પ્રફુલ દવે એ ગુજરાતી લોક સંગીતનું ખાસ્સું જાણીતું નામ છે. પહેલાની જે ગામઠી બૅકડ્રોપ પર ગુજરાતી ફિલ્મ્સ તૈયાર થતી હતી તેમાં ઘણા બધા સિંગર્સ અને કોમ્પોઝર્સ સાથે ખૂબ ગુજરાતી ગીતો ગાયા છે, જેમાંના ઘણા બધા તો આજે લોક સંગીતમાં જ ગણાય છે. તેમના પોપ્યુલર ગીતોમાં આંઠ કુવા ને નવ પાવલા, આપણા મલકના માયાળુ માનવી, અદલ સોનારણ બાદલ સોનારણ, અમે મહિયારા રે, ચાંદો ઉગ્યો ચોકમાં, ઢોલી ઢોલ રે વગાડ જેવા અને આવા તો બીજા અનેક ગીતોથી પ્રફુલ ભાઈ જ યાદ આવે. પ્રફુલભાઈની ગાયનની કારકિર્દી લગભગ 4 એક દાયકાથી પણ વધુ હશે. અને આ ગાળામાં તેમણે લગભગ બધા જ જાણીતા અજાણ્યા લોકો સાથે સંગત કરીને ગીતો ગાયાં છે જેમાં અવિનાશ વ્યાસ, મીના પટેલ, દમયંતી બરડાઈ, ઉષા મંગેશકર, અનુરાધા પોડવાલ, ગૌરાંગ વ્યાસ, આરતી મુખર્જી, અલ્કા યાજ્ઞિક, માધવી પંડ્યા, આશા ભોંસલે, હર્ષદા રાવલ, દિવાળીબેન ભીલ જેવા અનેક લોકો સાથે તેમણે ગીતો ગાયાં છે.

 

Read More
Artists, Classics, Singers

પ્રભાવશાળી ગાયક – મોહમ્મદ રફી : Mohammed Rafi

મોહમ્મદ રફીનો જન્મ 24 ડિસેમ્બર 1924માં થયો હતો. તેમણે 5 રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર અને 6 ફિલ્મફેર પુરસ્કાર જીત્યા હતા. 1967માં ભારત સરકાર દ્વારા તેમને પદ્મશ્રીથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. તેમણે 26,000થી વધુ ફિલ્મી ગીતો ગાયા હતા. તેમના ગીતોમાં શાસ્ત્રીય ગીતોથી માંડીને ભક્તિગીતો, વીરશ્રૃંગારરસ, કવ્વાલીઓથી માંડીને ગઝલો, અને ભજનો તેમજ ધીમી ગતિની ધૂનો અને મસ્તીભર્યા ગીતો સામેલ હતા. હિન્દી અને ઉર્દુ પર તેમની મજબૂત પકડ હતી અને પ્રભાવશાળી ક્ષમતા હતી છત્તા તેમણે ગુજરાતી ગીતો પણ એટલી જ સુંદર રીતે ગાયા છે અને ગુજરાતી પ્રજાને તેમના અવાજમાં ગઝલ સાંભળાવાની મજા પડે છે. તેમણે ઘણી ભારતીય ભાષાઓ જેવી કે હિન્દી, કોકંણી, ઉર્દૂ, ભોજપુરી, ઉડિયા, પંજાબી, બંગાળી, મરાઠી, સિંધી, કન્નડ, તેલુગુ, મઘી, મૈથિલી, આસામી અને ગુજરાતી જેવી ભાષાઓમાં ગીતો ગાયા હતા. તેમણે કેટલાક અંગ્રેજી, પર્શિયન, સ્પેનિશ અને ડચ ગીતો પણ રેકોર્ડ કર્યા હતા. આમ બધી જ ભાષાઓમાં ગીતો ગાઈને તેમણે પોતાના ઘેઘૂર અવાજની સુંદર છાપ છોડી છે. તેમના અવાજમાં પોપ્યુલર થયેલા ગુજરાતી ગીતોમાં દિવસો જુદાઈના જાય છે…, કહું છું જવાનીને.., નયન ચકચૂર છે…, વિધિએ લખેલી વાત…, નજર તમારી…, દેવોમાં તું મહાદેવ.. જેવા અદભુત્ત ગીતોનો સમાવેશ થાય છે.

Read More
Artists, Classics, Devotional, Singers

સુપ્રસિદ્ધ ગાયિકા – લતા મંગેશકર : Lata Mangeshkar

ભારત રત્ન લતા મંગેશકરનો જન્મ સપ્ટેમ્બર ૨૮, ૧૯૨૯ ઇંદોરમાં થયો હતો. ભારતની સૌથી ખ્યાતનામ ગાયિકા છે. તેમની ગાયનની કારકીર્દી સતત છ દાયકા સુધી ચાલી છે. આમ તો તેઓ હિન્દી અથવા એમ કહો કે બોલિવૂડની ઘણી બધી ફિલ્મ્સના ગીતોનો એકમાત્ર અવાજ તરીકે પણ જાણીતા હતા એમ કહીએ તો એ ઓછું નથી. તેઓને તેમની ખ્યાતિ હિન્દી પાર્શ્વ ગાયિકા તરીકે મળી. પોતાની બહેન આશા ભોંસલે સાથે તેઓનું પ્રદાન હિન્દી ફિલ્મ સંગીતમાં સૌથી મોટું ગણાય છે. લોકો તેમને લતાદીદીના નામે ઓળખે છે અને એમના કંઠે ઘણાં બધા ગુજરાતી ગીતો પણ પોપ્યુલર થયા છે. જેવાં કે, માને તો મનાવી લેજો રે, ઓધાજી રે મારા વાલાને વઢીને કેજોરે …, દીકરી તો પારકી થાપણ કહેવાય …, વૈષ્ણવ જનતો …, હે કાનુડા તોરી ગોવાલણ …, જેવા લોકપ્રીય ગીતો, ગરબા, ભજનો, પ્રભાતિયાનો સમાવેશ થાય છે.

Artists, Classics, Film Music, Singers

પ્લેબેક સિંગર – દિપાલી સોમૈયા : (Dipalee Somaiya)

દીપાલી સોમૈયા એ ખૂબ સારા ગાયક છે. તેઓએ ટેલિવિઝનની શરૂઆતની કોમ્પિટિશનના પ્રોગ્રામમાં એક કન્ટેસ્ટન્ટ તરીકે ભાગ લીધો હતો. અને તેમાં તેઓ ટોપ 5માં પણ આવ્યા હતા. તેઓએ ખૂબ જ ગુજરાતી ગીતો માટે પોતાનો કંઠ આપ્યો છે. તેમણે 200થી વધારે ગુજરાતી અને હિન્દી ફિલ્મ્સ માટે પ્લેબેક સિંગર તરીકે કામ કર્યું છે. તે ઉપરાંત તેઓ સતત સ્ટેજ શૉઝ કરતા આવ્યા છે, હાલ મુંબઈમાં વસે છે અને તેઓ અને તેમના હસબન્ડ સમીર ડાટે સાથે મળીને સિંગીંગના પ્રોગ્રામ્સ કરતા રહે છે. દીપાલી સોમૈયાને 4 વખત ગુજરાત સરકાર તરફથી બેસ્ટ પ્લેબેક સિંગરના પુરસ્કાર મળેલ છે.

karsan-sagathiya image
Read More
Artists, Devotional, Singers

લોકસંગીતની હાકલ – કરસન સાગઠીયા – (Karsan Sagathia)

ખૂબ જ જાણિતા લોકભોગ્ય અને લોકપ્રિય કલાકાર એટલે કરસન સાગઠીયા. તેઓ કરસનદાસ સાગઠીયા તરીકે પણ જાણિતા છે. લોકસંગીતનાં અનેક કાર્યક્રમો ઉપરાંત તેમણે સંતવાણી, ગરબા ગાઈને પણ લોકોનાં હૃદયમાં પોતાનું સ્થાન જમાવ્યું છે. તેમનાં અવાજમાં ભોળી રે ભરવાડણ, મણિયારો, હંસલા હાલો રે જેવા ગીતો અતિશય લોકપ્રિય થયા છે.

Read More
Artists, Classics, Composers, Devotional, Light Vocal

સુગમ સંગીતનો સૂર – રાસબિહારી દેસાઈ (Rasbihari Desai)

જેમને રાસભાઈના લાડકા નામે ઓળખવામાં આવે છે. તેમનો જન્મ 25 જૂન 1925ના રોજ પાટણ ખાતે થયો હતો. રાસબિહારી દેસાઈ ખુબ જ જાણીતા સ્વરકાર અને ગાયક છે. વિસનગરના નાગર એવા રાસભાઇના લોહીમાં જ સંગીત હતું. તેમના દાદીમાં સારુ ગાતા હતા. તેમના પિતા પાટણના અગ્રણી સ્વાતંત્ર સેનાની હતા. માતાનું નાની વયે અવસાન થતાં તેમના ફોઇ દ્વારા ઉછેર. તેમના જીવનઘડતરમાં તેમના ફોઇનો મોટો ફાળો છે. તેમના પત્ની વિભા દેસાઈ પણ ખુબ જ જાણીતા ગાયિકા અને તેમને અનેક યુગલગીતો સાથે ગયા છે. તેમને કાશીનો દિકરો, હોથલ પદમણી, લીલુડી ધરતી જેવી ફિલ્મોમાં સંગીત આપ્યું છે. તેમનું મૃત્યુ ૭ ઓક્ટોબર -૨૦૧૨ના દિવસે અમદાવાદમાં થયેલું.

Artists, Classics, Singers

લોકગીતોની મહેક – રાજુલ મહેતા – (Rajul Mehta)

ખૂબ જાણિતા લોકગાયક રાજુલ મહેતા વિષે પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર તેમણે હેમુ ગઢવી સાથે ઘણાં યુગલ ગીતો ગાયા છે. આપણને સાંભળવા મળતા ગંગાસતીનાં ‘ભક્તિ રે કરવી’, ‘મેરુ તો ડગે’ પદ મૂળે તેમનાં અવાજમાં record થયા છે.

Artists, Classics, Singers

સુગમ સંગીતનું કમળ – સરોજ ગુંદાણી – (Saroj Gundani)

સરોજ ગુંદાણી વિષેની પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ તેમણે કેટલાંક એવા ગુજરાતી ફિલ્મી ગીતો ગાયા જે હવે ગરબાનાં ground પર ગવાતા થઈ ગયા છે! ‘માથે મટુકડી’, ‘અમે મહિયારા’ અન્ય ગીતો જેવા કે ‘આજ રિસાઈ અકારણ રાધા’, ‘આજ રે સપનામાં’ જેવા ગુજરાતી ગીતો ગઈ ગુજરાતી ફિલ્મ જગતને તેમનાં સ્વરથી ઉજળું કર્યું છે.

Artists, Classics, Samanvay, Singers

સુગમ સંગીતનું અમૂલ્ય રતન – સુધા દિવેટિયા – (Sudha Divetia)

ગુજરાતી સુગમ સંગીતનાં stalwart સ્વ. શ્રી ક્ષેમુ દિવેટિયાનાં પત્ની સુધા દિવેટિયા ગુજરાતી સંગીત માટે કોઈ અમૂલ્ય રતન કરતાં ઓછા નથી. તેમનું ‘સખી મુને વ્હાલો રે’ ગુજરાતી સુગમ સંગીતનું અવિસ્મરણીય ગીત છે.

12